{"id":3768,"date":"2025-05-10T17:53:37","date_gmt":"2025-05-10T17:53:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.clc.hcmus.edu.vn\/?p=3768"},"modified":"2025-11-13T07:53:45","modified_gmt":"2025-11-13T00:53:45","slug":"tu-lieu-han-nom-nen-duoc-xem-nhu-mot-bo-su-khong-chinh-thuc-cua-dan-toc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.clc.hcmus.edu.vn\/?p=3768","title":{"rendered":"&#8220;T\u01b0 li\u1ec7u H\u00e1n N\u00f4m n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 m\u1ed9t b\u1ed9 s\u1eed kh\u00f4ng ch\u00ednh th\u1ee9c c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>Nh\u00ecn l\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed, m\u1ed9t th\u1eddi k\u1ef3 d\u00e0i ch\u1eef\u00a0<a href=\"https:\/\/nhandan.vn\/hoc-han-nom-de-ket-noi-truyen-thong-va-hien-dai-post723722.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">H\u00e1n N\u00f4m<\/a>\u00a0gi\u1eef v\u1ecb tr\u00ed qu\u1ed1c ng\u1eef c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c. C\u00e1c t\u01b0 li\u1ec7u H\u00e1n N\u00f4m hi\u1ec3n nhi\u00ean l\u00e0 v\u1ed1n qu\u00fd trong h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00e1c di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a phi v\u1eadt th\u1ec3 c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. Vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 ph\u00e1t huy gi\u00e1 tr\u1ecb ngu\u1ed3n t\u01b0 li\u1ec7u phong ph\u00fa n\u00e0y trong th\u1ef1c ti\u1ec5n h\u00f4m nay l\u00e0 \u0111\u00f2i h\u1ecfi b\u1ee9c thi\u1ebft, c\u1ea7n s\u1ef1 quan t\u00e2m c\u1ee7a Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, c\u00e1c chuy\u00ean gia v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 c\u1ea3 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<figure class=\"article__avatar \"><img decoding=\"async\" class=\"cms-photo\" src=\"https:\/\/cdn.nhandan.vn\/images\/1fccedd6556a1e0b563fa7a8e900d72589bd491bde2967cc0c1f1778c56898152053994b88ce5fa40a962d64b168580fd3e315df7c272aeff4a3fec7979b69c3486f16ff58b3b8eae9151c615f360a5d\/133-5857-2661-2781-9564-8389.jpg\" alt=\"V\u0103n b\u1ea3n H\u00e1n N\u00f4m l\u00e0ng Tr\u01b0\u1eddng L\u01b0u, H\u00e0 T\u0129nh.\" data-sub-html=\"V\u0103n b\u1ea3n H\u00e1n N\u00f4m l\u00e0ng Tr\u01b0\u1eddng L\u01b0u, H\u00e0 T\u0129nh.\" \/><figcaption>V\u0103n b\u1ea3n H\u00e1n N\u00f4m l\u00e0ng Tr\u01b0\u1eddng L\u01b0u, H\u00e0 T\u0129nh.<\/figcaption><\/figure>\n<div class=\"article__body zce-content-body cms-body\">\n<p>T\u01b0 li\u1ec7u H\u00e1n N\u00f4m ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng v\u00f4 v\u00e0n th\u00f4ng tin qu\u00fd, \u201cm\u00e3 h\u00f3a\u201d nhi\u1ec1u v\u1ebb \u0111\u1eb9p v\u0103n h\u00f3a Vi\u1ec7t Nam xuy\u00ean qua 10 th\u1ebf k\u1ef7 (t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 10 \u0111\u1ebfn th\u1ebf k\u1ef7 20). Cha \u00f4ng ta t\u1eebng ch\u00e9p s\u1eed, l\u00e0m th\u01a1, vi\u1ebft v\u0103n, ghi ch\u00e9p v\u1ec1 th\u1ed5 nh\u01b0\u1ee1ng, c\u00e2y c\u1ecf ch\u1eefa b\u1ec7nh&#8230; b\u1eb1ng ch\u1eef H\u00e1n N\u00f4m. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, trong nhi\u1ec1u th\u01b0 t\u1ecbch b\u1eb1ng ch\u1eef H\u00e1n N\u00f4m c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb vua ch\u00faa th\u1eddi phong ki\u1ebfn \u0111\u00e3 ghi ch\u00e9p v\u1ec1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ed1i v\u1edbi hai qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Sa, l\u00e0 nh\u1eefng t\u01b0 li\u1ec7u \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan tr\u1ecdng&#8230;<\/p>\n<p>Nhi\u1ec1u chuy\u00ean gia nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00e3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t, t\u01b0 li\u1ec7u H\u00e1n N\u00f4m n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 m\u1ed9t b\u1ed9 s\u1eed kh\u00f4ng ch\u00ednh th\u1ee9c c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c, v\u1eabn c\u00f2n nguy\u00ean gi\u00e1 tr\u1ecb cung c\u1ea5p ki\u1ebfn th\u1ee9c cho ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam h\u00f4m nay.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7n Th\u00f4ng tin Khoa h\u1ecdc x\u00e3 h\u1ed9i (Vi\u1ec7n H\u00e0n l\u00e2m Khoa h\u1ecdc x\u00e3 h\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam) hi\u1ec7n \u0111ang l\u01b0u tr\u1eef 7.029 \u0111\u01a1n v\u1ecb t\u00e0i li\u1ec7u H\u00e1n N\u00f4m, ph\u1ea7n nhi\u1ec1u l\u00e0 \u0111\u1ed9c b\u1ea3n, r\u1ea5t qu\u00fd gi\u00e1.<\/p>\n<p>Vi\u1ec7n H\u00e1n N\u00f4m t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i c\u0169ng \u0111ang b\u1ea3o qu\u1ea3n kho\u1ea3ng 35.000 cu\u1ed1n s\u00e1ch v\u00e0 g\u1ea7n 60.000 th\u00e1c b\u1ea3n v\u0103n bia c\u00f3 vai tr\u00f2 r\u1ea5t quan tr\u1ecdng trong nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 b\u1ea3o t\u1ed3n di s\u1ea3n v\u0103n h\u00f3a.<\/p>\n<p>T\u01b0 li\u1ec7u H\u00e1n N\u00f4m c\u00f2n n\u1eb1m r\u1ea3i r\u00e1c \u1edf r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u01a1 s\u1edf v\u0103n h\u00f3a kh\u00e1c, nh\u01b0 c\u00e1c th\u01b0 vi\u1ec7n, \u0111\u1ec1n, ch\u00f9a, mi\u1ebfu&#8230;<\/p>\n<div class=\"sda_middle\">\n<div id=\"sdaWeb_SdaArticleMiddle\" class=\"rennab fyi\" data-platform=\"1\" data-position=\"Web_SdaArticleMiddle\"><\/div>\n<\/div>\n<p>Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c l\u01b0u tr\u1eef, b\u1ea3o qu\u1ea3n, ph\u00e1t huy v\u1ed1n qu\u00fd v\u0103n h\u00f3a d\u00e2n t\u1ed9c \u0111ang c\u00f2n nhi\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n. \u0110\u1ea7u ti\u00ean ph\u1ea3i k\u1ec3 \u0111\u1ebfn l\u00e0 \u0111\u1ed9i ng\u0169 chuy\u00ean gia ng\u00e0nh H\u00e1n N\u00f4m ng\u00e0y c\u00e0ng \u00edt d\u1ea7n. M\u1ed9t th\u1eddi gian d\u00e0i, c\u00f4ng t\u00e1c \u0111\u00e0o t\u1ea1o b\u1ecb b\u1ecf qu\u00ean cho n\u00ean s\u1ed1 chuy\u00ean vi\u00ean ng\u00e0nh v\u0103n h\u00f3a bi\u1ebft v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng ch\u1eef H\u00e1n N\u00f4m kh\u00f4ng nhi\u1ec1u. Do y\u1ebfu t\u1ed1 th\u1eddi gian, nhi\u1ec1u t\u01b0 li\u1ec7u ghi ch\u00e9p H\u00e1n N\u00f4m c\u00f3 nguy c\u01a1 b\u1ecb h\u1ecfng, m\u1edd, mai m\u1ed9t r\u1ea5t \u0111\u00e1ng ti\u1ebfc.<\/p>\n<p>Quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 b\u1ea3o t\u1ed3n t\u01b0 li\u1ec7u H\u00e1n N\u00f4m th\u00f4ng qua vi\u1ec7c \u00e1p d\u1ee5ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 m\u1edbi l\u00e0 vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ea7n thi\u1ebft, kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1eadm tr\u1ec5.<\/p>\n<p>G\u1ea7n \u0111\u00e2y, t\u1ea1i ch\u00f9a S\u1ee7i (\u0110\u1ea1i D\u01b0\u01a1ng S\u00f9ng Ph\u00fac T\u1ef1-H\u00e0 N\u1ed9i), m\u1ed9t nh\u00f3m nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u tr\u1ebb th\u00f4ng th\u1ea1o c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u00e3 s\u1ed1 h\u00f3a h\u01a1n 8.000 \u0111\u1ea7u t\u01b0 li\u1ec7u H\u00e1n N\u00f4m li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Ph\u1eadt gi\u00e1o g\u1ed3m c\u00e1c kinh s\u00e1ch, s\u1eafc phong, minh v\u0103n, bi k\u00fd&#8230; Nh\u00f3m c\u0169ng tri\u1ec3n khai d\u1ef1 \u00e1n \u201cCh\u1ed1n thi\u00eang\u201d x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t th\u01b0 vi\u1ec7n s\u1ed1 phong ph\u00fa v\u1ec1 d\u1eef li\u1ec7u nh\u01b0 \u1ea3nh ch\u1ee5p, video 360 \u0111\u1ed9, c\u00e1c b\u1ea3n v\u1ebd 3D c\u1ee7a h\u01a1n 2.000 ng\u00f4i ch\u00f9a.<\/p>\n<p>Th\u01b0 vi\u1ec7n t\u1ed5ng h\u1ee3p t\u1ea1i th\u00e0nh ph\u1ed1 Hu\u1ebf c\u0169ng \u0111\u00e3 s\u1ed1 h\u00f3a 5.300 \u0111\u1ea7u t\u00e0i li\u1ec7u H\u00e1n N\u00f4m&#8230;<\/p>\n<div class=\"sda_middle\">\n<div id=\"sdaWeb_SdaArticleMiddle1\" class=\"rennab fyi\" data-platform=\"1\" data-position=\"Web_SdaArticleMiddle1\"><\/div>\n<\/div>\n<p>M\u1ed9t s\u1ed1 chuy\u00ean gia, nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u0169ng \u0111\u00e3 \u00e2m th\u1ea7m v\u00e0o cu\u1ed9c.<\/p>\n<p>Th\u00ed d\u1ee5, Gi\u00e1o s\u01b0, Ti\u1ebfn s\u0129 Ng\u00f4 Thanh Nh\u00e0n, gi\u1ea3ng vi\u00ean \u0110\u1ea1i h\u1ecdc New York (M\u1ef9), \u1ee6y vi\u00ean Ban Ch\u1ea5p h\u00e0nh Trung \u01b0\u01a1ng H\u1ed9i Vi\u1ec7t ki\u1ec1u y\u00eau n\u01b0\u1edbc t\u1ea1i M\u1ef9 ngo\u00e0i vi\u1ec7c d\u1ecbch th\u01a1 H\u00e1n N\u00f4m c\u1ee7a H\u1ed3 Xu\u00e2n H\u01b0\u01a1ng sang ti\u1ebfng Anh, \u0111\u00e3 t\u00edch c\u1ef1c x\u00e2y d\u1ef1ng b\u1ea3ng m\u00e3 ch\u1eef thu\u1ea7n N\u00f4m, ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n cho sinh vi\u00ean \u1edf Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 M\u1ef9 nh\u01b0: d\u1ef1 \u00e1n v\u1ebd ph\u00f4ng, l\u00e0m m\u00e3 ch\u1eef N\u00f4m, ph\u1ed5 bi\u1ebfn kho ch\u1eef N\u00f4m cho h\u1ecdc gi\u1ea3 N\u00f4m s\u1eed d\u1ee5ng mi\u1ec5n ph\u00ed, ph\u00e1t tri\u1ec3n s\u1eed d\u1ee5ng m\u1ea1ng ch\u1eef N\u00f4m.<\/p>\n<p>Ph\u00f3 Gi\u00e1o s\u01b0, Ti\u1ebfn s\u0129 \u0110inh \u0110i\u1ec1n, Gi\u00e1m \u0111\u1ed1c Trung t\u00e2m Ng\u00f4n ng\u1eef h\u1ecdc t\u00ednh to\u00e1n, Tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc Khoa h\u1ecdc t\u1ef1 nhi\u00ean (\u0110\u1ea1i h\u1ecdc Qu\u1ed1c gia Th\u00e0nh ph\u1ed1 H\u1ed3 Ch\u00ed Minh) sau 20 n\u0103m m\u00e0y m\u00f2,<a class=\"cms-relate\" href=\"https:\/\/nhandan.vn\/video-tang-cuong-hop-tac-quoc-te-trong-nghien-cuu-khai-thac-tu-lieu-han-nom-post877898.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00a0nghi\u00ean c\u1ee9u<\/a>, \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh c\u00f4ng tr\u00ecnh t\u00e2m huy\u1ebft \u201c\u1ee8ng d\u1ee5ng chuy\u1ec3n ng\u1eef H\u00e1n N\u00f4m sang ch\u1eef qu\u1ed1c ng\u1eef d\u1ef1a tr\u00ean c\u00f4ng ngh\u1ec7 tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u00e2n t\u1ea1o (AI)\u201d. \u1ee8ng d\u1ee5ng n\u00e0y gi\u00fap m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp c\u1eadn v\u00e0 hi\u1ec3u c\u00e1c t\u01b0 li\u1ec7u H\u00e1n N\u00f4m m\u1ed9t c\u00e1ch d\u1ec5 d\u00e0ng.<\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng t\u00edn hi\u1ec7u \u0111\u00e1ng m\u1eebng, nh\u01b0ng vi\u1ec7c g\u00ecn gi\u1eef ngu\u1ed3n t\u01b0 li\u1ec7u H\u00e1n N\u00f4m v\u1eabn c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c quan t\u00e2m nhi\u1ec1u h\u01a1n, k\u1ecbp th\u1eddi h\u01a1n n\u1eefa. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u1ea7n c\u00f3 c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch t\u00edch c\u1ef1c h\u1ed7 tr\u1ee3, khuy\u1ebfn kh\u00edch c\u00e1c chuy\u00ean gia ch\u1eef N\u00f4m, trao h\u1ecdc b\u1ed5ng cho sinh vi\u00ean ch\u1eef N\u00f4m v\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o c\u00e1c ti\u1ebfn s\u0129 c\u00f3 tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp qu\u1ea3n, ph\u00e1t huy gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a t\u01b0 li\u1ec7u cha \u00f4ng \u0111\u1ec3 l\u1ea1i.<\/p>\n<div class=\"sda_middle\">\n<div id=\"sdaWeb_SdaArticleMiddle2\" class=\"rennab fyi\" data-platform=\"1\" data-position=\"Web_SdaArticleMiddle2\"><\/div>\n<\/div>\n<p>M\u1edbi \u0111\u00e2y, Vi\u1ec7n Th\u00f4ng tin Khoa h\u1ecdc x\u00e3 h\u1ed9i (Vi\u1ec7n H\u00e0n l\u00e2m Khoa h\u1ecdc x\u00e3 h\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam) \u0111\u00e3 t\u1ed5 ch\u1ee9c H\u1ed9i th\u1ea3o khoa h\u1ecdc qu\u1ed1c t\u1ebf \u201cT\u01b0 li\u1ec7u H\u00e1n-N\u00f4m: S\u01b0u t\u1ea7m, b\u1ea3o qu\u1ea3n, nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 khai th\u00e1c\u201d nh\u1eb1m \u0111\u00e1nh gi\u00e1 ti\u1ec1m n\u0103ng, t\u00ecm ki\u1ebfm kh\u1ea3 n\u0103ng h\u1ee3p t\u00e1c, li\u00ean k\u1ebft gi\u1eefa c\u00e1c c\u01a1 quan, t\u1ed5 ch\u1ee9c \u1edf Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang l\u01b0u gi\u1eef c\u01a1 s\u1edf d\u1eef li\u1ec7u, t\u01b0 li\u1ec7u H\u00e1n N\u00f4m. C\u00e1c chuy\u00ean gia \u0111\u00e1nh gi\u00e1, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng li\u00ean k\u1ebft qu\u1ed1c t\u1ebf s\u1ebd gi\u00fap cho vi\u1ec7c khai th\u00e1c, qu\u1ea3ng b\u00e1 kho t\u01b0 li\u1ec7u qu\u00fd gi\u00e1 n\u00e0y ng\u00e0y c\u00e0ng hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u01a1n. S\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c \u1ee9ng d\u1ee5ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u1ec3 lan t\u1ecfa gi\u00e1 tr\u1ecb di s\u1ea3n \u0111\u1ebfn c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u00e0 ra th\u1ebf gi\u1edbi ch\u00ednh l\u00e0 g\u00f3p ph\u1ea7n l\u00e0m gi\u00e0u c\u00f3 v\u1ed1n v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c.<\/p>\n<p>Ngu\u1ed3n: https:\/\/nhandan.vn\/tu-lieu-han-nom-nen-duoc-xem-nhu-mot-bo-su-khong-chinh-thuc-cua-dan-toc-post878675.html<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nh\u00ecn l\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed, m\u1ed9t th\u1eddi k\u1ef3 d\u00e0i ch\u1eef\u00a0H\u00e1n N\u00f4m\u00a0gi\u1eef v\u1ecb tr\u00ed qu\u1ed1c ng\u1eef c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c. C\u00e1c t\u01b0 li\u1ec7u [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":17,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[126],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.clc.hcmus.edu.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3768"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.clc.hcmus.edu.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.clc.hcmus.edu.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.clc.hcmus.edu.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/17"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.clc.hcmus.edu.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3768"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.clc.hcmus.edu.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3768\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3769,"href":"https:\/\/www.clc.hcmus.edu.vn\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3768\/revisions\/3769"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.clc.hcmus.edu.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3768"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.clc.hcmus.edu.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3768"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.clc.hcmus.edu.vn\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3768"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}